Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u takua sot në Shtëpinë e Bardhë me krerët e më shumë se një duzine kompanive të naftës për të diskutuar planet e investimeve në Venezuelë, më pak se një javë pasi Shtetet e Bashkuara rrëzuan Presidentin Nicolás Maduro.
Në takim morën pjesë, ndër të tjerë, Drejtori Ekzekutiv i Exxon, Darren Woods, Drejtori Ekzekutiv i ConocoPhillips, Ryan Lance dhe Zëvendëspresidenti i Chevron, Mark Nelson, si dhe drejtorët e Halliburton, Valera dhe Marathon, shkruan CNBC, transmeton Ballkani.info.
Një investim që peshon 100 miliardë dollarë
Trump njoftoi se kompanitë e naftës do të investojnë të paktën 100 miliardë dollarë në rindërtimin e sektorit të energjisë së Venezuelës. Ai theksoi se SHBA-të do të ofrojnë mbrojtje në mënyrë që kompanitë “të marrin paratë e tyre mbrapsht dhe të kenë një kthim shumë të mirë”.
Presidenti e bëri të qartë se SHBA-të do të vendosin se cilat kompani do të kenë mundësinë të bëjnë biznes në Venezuelë, duke shtuar se Shtëpia e Bardhë do të “bëjë një marrëveshje me kompanitë” të premten ose menjëherë pas kësaj. “Një nga gjërat që Shtetet e Bashkuara do të përfitojnë nga kjo do të jenë çmime edhe më të ulëta të energjisë”, tha Trump.
Sipas një burimi nga industria, takimi u thirr nga Shtëpia e Bardhë, jo nga kompanitë e naftës.
Vendi me rezervat më të mëdha të naftës në botë
Venezuela ka rezervat më të mëdha të provuara të naftës bruto në botë – 303 miliardë fuçi, që është rreth 17% e rezervave totale globale, sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë.
Pavarësisht kësaj, sektori i saj i naftës është në një gjendje katastrofike. Prodhimi ka rënë nga një kulm prej rreth 3.5 milionë fuçi në ditë (bpd) në vitet nëntëdhjetë në vetëm 800,000 bpd sot, sipas të dhënave nga kompania e konsulencës për energjinë Kpler. Kompania Rystad Energy vlerëson se për të rritur prodhimin në 3 milionë fuçi në ditë deri në vitin 2040, do të ishte e nevojshme të investoheshin më shumë se 180 miliardë dollarë.
Trump tha në takim se Venezuela dhe Amerika së bashku tani mbajnë 55 përqind të rezervave botërore të naftës.
Chevron si një partner kyç në këtë fush
Administrata Trump nuk ka zbuluar shumë detaje rreth asaj se si planifikon të inkurajojë kompanitë e naftës të investojnë shumë në një vend me një histori të nacionalizimit të aseteve. Chevron është aktualisht e vetmja kompani amerikane e naftës që operon në Venezuelë përmes një projekti të përbashkët me kompaninë shtetërore Petróleos de Venezuela (PDVSA). Sekretari i Energjisë Chris Wright i tha CNBC të mërkurën se SHBA-të po punojnë ngushtë me Chevron, transmeton Ballkani.info.
“Chevron është në terren, kështu që ne marrim informacion të përditshëm,” tha Wright për CNBC. “Ata në fakt po operojnë [nën] këtë regjim. Pra, me ta, si mund të ofrojmë rregullime ose ndryshime graduale për ta bërë modelin e tyre të rritet edhe më shumë,” tha ministri i energjisë.
Sipas Wright, prodhimi venezuelian mund të rritet me disa qindra mijëra fuçi në ditë në afat të shkurtër dhe të mesëm me investime relativisht të pakta kapitale.
Exxon dhe Conoc paralajmërojnë për të kaluarën
Megjithatë, kompani si Exxon dhe ConocoPhillips do të kenë nevojë për garanci të forta për t’u rikthyer në Venezuelë, pranoi Wright. Të dyja kompanitë u larguan nga vendi pasi ish-presidenti Hugo Chávez konfiskoi asetet e tyre në vitin 2007. Në procedurat e arbitrazhit, atyre iu dhanë miliarda dollarë dëmshpërblim që nuk i morën kurrë.
“Asetet tona janë sekuestruar atje dy herë, kështu që mund ta imagjinoni që rihyrja për herë të tretë do të kërkonte disa ndryshime mjaft të rëndësishme nga ajo që kemi parë historikisht,” tha CEO i Exxon, Woods.
Ministri Wright tha se borxhet e Venezuelës ndaj Exxon dhe Conoc duhet të shlyhen në një moment, por se ky nuk është prioriteti aktual i administratës Trump. Fokusi i Shtëpisë së Bardhë, thotë ai, është në stabilizimin e ekonomisë venezueliane përmes shitjes së naftës. “Ne po përpiqemi të projektojmë tranzicionin e Venezuelës në një vend ku amerikanët duan të bëjnë biznes, ata duan të investojnë kapital të ri, ata duan të zhvillojnë partneritete të reja,” shpjegoi Wright.
Lojtarët e mëdhenj të kujdesshëm, të pavarur mezi presin
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Shtëpia e Bardhë mund t’i bindë kompanitë si Exxon dhe Conoco të kthehen pa ndryshime drastike në qeverinë në Karakas. “Kompanitë e mëdha të naftës që ecin ngadalë dhe kanë borde korporatash nuk janë të interesuara”, tha Sekretari i Thesarit Scott Bessent të enjten në Klubin Ekonomik të Minesotës.
“Mund t’ju them se kompanitë e pavarura të naftës dhe individët, ‘të egër’ – telefonat tanë nuk pushojnë së rënuri”, tha Bessent. “Ata duan të vijnë në Venezuelë dje.”
SHBA-të morën kontrollin e eksporteve të naftës venezueliane për të ushtruar presion mbi qeverinë në Karakas, konfirmoi Wright. Sipas planit, Venezuela do të furnizojë dhjetëra miliona fuçi naftë në SHBA, të cilat administrata Trump do t’i shesë më pas dhe do t’i mbajë të ardhurat në llogari nën kontrollin amerikan.
“Ne duhet të kemi atë levë dhe atë kontroll mbi shitjet e naftës për të nxitur ndryshimet që thjesht duhet të ndodhin në Venezuelë”, tha Wright.
Ministri i Energjisë theksoi se SHBA-të nuk po vjedhin naftë venezueliane, por se të ardhurat nga shitja do të përdoren në dobi të kombit me 30 milionë banorë.