Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar të mërkurën se konflikti ushtarak me Iranin mund të mbyllet shumë shpejt, ndonëse la të hapur opsionin për goditje të precizuara në të ardhmen. Gjatë një prononcimi për agjencinë Reuters, pak orë para fjalimit të tij drejtuar kombit më 1 prill, Trump u shpreh optimist: “do ta përfundojmë shumë shpejt”, duke iu referuar operacioneve ushtarake amerikane.
Ndonëse nuk specifikoi një datë të saktë për fundin e armiqësive, ai argumentoi se objektivi primar strategjik është përmbushur, pasi kapaciteti bërthamor i Iranit është asgjësuar plotësisht. “Ata nuk do të posedojnë armë bërthamore sepse tashmë janë të paaftë për këtë; unë do të tërhiqem dhe do t’i marr të gjithë me vete,” pohoi ai, duke shtuar se SHBA-ja do të rikthehet për ndërhyrje të shpejta nëse paraqitet nevoja.
Përmes rrjeteve sociale, kreu i Shtëpisë së Bardhë pretendoi se Teherani ka kërkuar zyrtarisht armëpushim, por kushtëzoi shqyrtimin e kësaj kërkese me hapjen e Ngushticës së Hormuzit. Në platformën e tij Truth Social, Trump shkroi me tone të ashpra se presidenti i regjimit iranian ka kërkuar paqe, por shtoi: “Ne do ta shqyrtojmë këtë vetëm kur Ngushtica e Hormuzit të jetë e lirë dhe e pastër. Deri atëherë, do ta godasim Iranin deri në kthimin në Epokën e Gurit.”
Në anën tjetër, Teherani zyrtar i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke i cilësuar deklaratat e Trumpit si të rreme dhe të pabazuara. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, mohoi kategorikisht se ka pasur një kërkesë për armëpushim nga ana e tyre, duke ruajtur kështu tensionin diplomatik mes palëve.
Paralajmërimi më i bujshëm i Trumpit mbetet ai për tërheqjen e mundshme të SHBA-së nga NATO-ja, për shkak të asaj që ai e quan mungesë mbështetjeje nga aleatët në frontin iranian. Ai e cilësoi aleancën si një “tigër prej letre”, një qëndrim që u mbështet edhe nga Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, i cili vuri në pikëpyetje vlerën e NATO-s nëse bazat e vendeve aleate nuk mund të përdoren lirisht për interesat amerikane.
Ky tension vjen pas raportimeve se Spanja dhe Italia kanë refuzuar përdorimin e bazave të tyre ajrore për operacionet në Iran, gjë që ka irrituar administratën amerikane. Ndërkohë që SHBA-ja dhe Izraeli vazhdojnë sulmet ajrore, disa aleatë evropianë kanë refuzuar përfshirjen direkte, duke u frikësuar nga një përshkallëzim i gjerë në rajonin e Lindjes së Mesme.
Reagimet nga Evropa kanë qenë të menjëhershme dhe të rrepta. Kryeministri britanik, Keir Starmer, mbrojti NATO-n si aleancën më efektive në histori, por ishte i qartë se nuk do ta përfshinte Britaninë në një luftë që nuk i takon asaj. Po ashtu, Gjermania dhe zyrtarë të tjerë evropianë theksuan se NATO është një aleancë e fokusuar në sigurinë euro-atlantike dhe jo në operacione që shkelin ligjin ndërkombëtar në Ngushticën e Hormuzit.
Pavarësisht retorikës së ashpër, mundësitë për një marrëveshje janë rritur. Presidenti iranian Masud Pezeshkian ka shprehur vullnetin për t’i dhënë fund konfliktit nëse jepen garanci sigurie. Ndërkohë, SHBA-ja ka propozuar një plan me 15 pika që kërkon çmontimin bërthamor të Iranit, ndërsa Trump beson se luftimet mund të pushojnë brenda dy ose tre javësh, duke lënë të hapur mundësinë për një takim historik të drejtpërdrejtë. /lajmishqip.net
