Presidenti Donald Trump njoftoi pasditen e sotme se Shtetet e Bashkuara do të vendosin një bllokadë të plotë në Ngushticën e Hormuzit. Ky vendim vjen si një përshkallëzim i prerë i presionit ndaj Teheranit, pasi bisedimet maratonë mes delegacioneve të larta amerikane dhe iraniane në Pakistan përfunduan pa asnjë rezultat konkret.
Ky njoftim i papritur ka vënë në pikëpyetje të madhe armëpushimin, i cili tashmë konsiderohej mjaft i brishtë. Gjatë fundjavës, Zëvendëspresidenti JD Vance dhe negociatori kryesor iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, u takuan në Islamabad, por nuk arritën një akord për rihapjen e ngushticës apo për t’i dhënë fund luftës.
Përmes një postimi të ashpër në rrjetet sociale, Trump ishte i drejtpërdrejtë në kërcënimin e tij lidhur me bllokadën detare. “Çdo iranian që qëllon mbi ne, ose mbi anije paqësore, do të HIDHET NË ERË!” shkroi ai, duke lënë të kuptohet se forca ushtarake do të jetë përgjigja ndaj çdo rezistence.
Aktualisht mbetet e paqartë nëse kjo lëvizje do ta asgjësojë përfundimisht armëpushimin dy-javor të arritur më 7 prill. Duhet kujtuar se Presidenti Trump e kishte kushtëzuar këtë pauzë me rihapjen totale të Ngushticës së Hormuzit nga ana e Iranit, duke qenë se ajo është një rrugë ujore jetike për transportin e energjisë.
Ky përshkallëzim erdhi vetëm pak orë pasi JD Vance u largua nga Pakistani, ku takimi ballë për ballë shënoi nivelin më të lartë të komunikimit mes dy vendeve që nga viti 1979. Vance deklaroi se Irani zgjodhi të refuzonte kushtet amerikane, ndërsa Ghalibaf u kundërpërgjigj duke thënë se SHBA-të dështuan të fitonin besimin e tyre.
Analistët e marrëdhënieve ndërkombëtare theksojnë se mosmarrëveshjet janë aq të thella sa një marrëveshje e shpejtë ishte thuajse e pamundur. Pikat e nxehta mbeten fati i uraniumit të pasuruar, asetet e ngrira iraniane dhe kontrolli i ngushticës, përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e naftës që konsumon bota.
Kontrolli iranian mbi këtë nyjë strategjike shkaktoi një rritje prej 50 për qind të çmimeve të naftës që nga fillimi i konfliktit në shkurt. Edhe pse çmimet u stabilizuan disi pas armëpushimit, lëvizja e anijeve mbeti minimale, duke mbajtur tregjet në tension të vazhdueshëm.
Në një intervistë për Fox News, Trump konfirmoi se bllokada synon ta izolojë plotësisht Iranin nga tregjet globale. Ai nënvizoi se nuk do të lejojë që Irani të përfitojë financiarisht nga shitja e naftës te aleatët e tij, ndërkohë që vazhdon të sfidojë kërkesat e Uashingtonit.
Pavarësisht kostove politike, Trump minimizoi efektet ekonomike të luftës në prag të zgjedhjeve të nëntorit. Ai pranoi se çmimet e energjisë mund të mbeten të larta ose të rriten më tej, duke sinjalizuar se kriza ekonomike e shkaktuar nga lufta mund të zgjasë për një kohë të papërcaktuar.
Nga ana tjetër, udhëheqja në Teheran nuk tregon asnjë shenjë tërheqjeje, duke e konsideruar kontrollin e ujërave si kartën e tyre më të fortë negociuese. Ali Akbar Velayati, këshilltar i udhëheqësit suprem, ishte i qartë në mesazhin e tij: “Çelësi i ngushticës mbetet fort në duart tona”.
Megjithatë, asnjëra palë nuk i ka mbyllur plotësisht dyert për diplomacinë në të ardhmen. Trump u shpreh se kërcënimet e tij e detyruan Iranin të ulej në tryezë dhe beson se, në fund, Shtetet e Bashkuara do të arrijnë të sigurojnë të gjitha kërkesat e tyre. /lajmishqip.net