Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka njoftuar se po bashkëpunon ngushtë me Ekuadorin për të luftuar “terroristët” në këtë shtet të Amerikës Jugore.
Të mërkurën, Komanda Jugore e SHBA-së, njësia ushtarake që mbikëqyr operacionet në Amerikën Qendrore dhe Jugore, bëri të ditur detajet.
“Më 3 mars, forcat ushtarake ekuadoriane dhe ato të SHBA-së nisën operacionet kundër Organizatave Terroriste të Shpallura në Ekuador,” deklaroi gjenerali Francis Donovan.
“Këto operacione janë një shembull i fuqishëm i përkushtimit të partnerëve në Amerikën Latine dhe Karaibe për të luftuar plagën e narkoterrorizmit.”
Deklarata u shoqërua me pamje filmike të helikopterëve ushtarakë gjatë nisjes, si dhe imazhe ajrore vëzhgimi bardhezi ku shiheshin persona duke hipur në helikopterë në terren.
Ky njoftim duket se është pjesë e ofensivës më të gjerë të Presidentit Donald Trump kundër rrjeteve kriminale dhe karteleve të drogës në Amerikën Latine.
Gama e operacionit në Ekuador nuk dihet ende saktësisht, por disa media amerikane kanë raportuar se ai deri më tani kufizohet në mbështetjen e trupave ekuadoriane përmes logjistikës dhe inteligjencës, duke cituar burime qeveritare.
Në një konferencë për shtyp të mërkurën, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, vlerësoi operacionin e përbashkët.
“Së bashku, po ndërmarrim veprime vendimtare për t’u përballur me narkoterroristët që prej kohësh kanë shkaktuar terror, dhunë dhe korrupsion te qytetarët në mbarë hemisferën,” u tha ajo gazetarëve.
Një fushatë ushtarake kundër karteleve
Që nga marrja e detyrës për mandatin e dytë vitin e kaluar, Trump ka lëvizur drejt shpalljes së disa karteleve të njohura si “organizata terroriste të huaja”, një term ky i rezervuar zakonisht për grupet e armatosura me synime politike.
Administrata e tij i ka shoqëruar këto etiketime me një qasje gjithnjë e më militariste për të luftuar trafikun e drogës, duke përfshirë edhe bombardimin e mjeteve që dyshohen për kontrabandë.
Megjithatë, kritikët kanë theksuar se trafikimi i drogës konsiderohet krim sipas ligjit ndërkombëtar, dhe jo akt lufte, andaj veprimet e tilla vdekjeprurëse mund të cilësohen si vrasje jashtëgjyqësore.
Të paktën 44 sulme ajrore janë kryer kundër anijeve që pretendohet se merreshin me kontrabandë droge në Detin e Karaibeve dhe në lindje të Oqeanit Paqësor.
Rezultati ka qenë 150 vdekje të konfirmuara. Identiteti i viktimave ende nuk është konfirmuar nga zyrtarët e SHBA-së dhe asnjë aktakuzë ndaj tyre nuk është bërë publike.
Dy të mbijetuar që u nxorën nga një sulm i tetorit mbi një nëndetëse u riatdhesuan shpejt në vendet e tyre të origjinës, Ekuador dhe Kolumbi, ku më pas u liruan.
Ndërkohë, disa familje nga Kolumbia dhe Trinidadi e Tobagoja kanë pretenduar se të vdekurit ishin peshkatarë ose punëtorë joformalë që qarkullonin midis Venezuelës dhe ishujve fqinjë, e jo trafikantë droge.
Administrata Trump ka nisur gjithashtu aksione ushtarake në tokën venezueliane, një në fund të dhjetorit dhe një të dytë më 3 janar. Në të dyja rastet, ajo i arsyetoi sulmet si veprime të zbatimit të ligjit kundër trafikantëve të drogës.
I pari kishte në shënjestër një dok që thuhet se përdorej nga banda transnacionale Tren de Aragua. I dyti kulmoi me rrëmbimin e Presidentit venezuelian Nicolas Maduro, i cili më pas u burgos dhe u akuzua për trafik droge dhe armësh në një gjykatë federale të SHBA-së.
Ky operacion u dënua po ashtu si shkelje e ligjit ndërkombëtar, me ekspertët e Kombeve të Bashkuara që paralajmëruan se ai ishte “pjesë e një modeli më të gjerë dhe thellësisht shqetësues” të agresionit ushtarak të paprovokuar.
Një front i ri për fushatën antidrogë të Trumpit
Administrata Trump, megjithatë, ka lëvizur drejt zgjerimit të operacioneve ushtarake kundër trafikantëve të dyshuar të drogës edhe në objektiva të tjerë tokësorë. Njoftimi nga Ekuadori sugjeron një front të ri për ofensivën e tij ushtarake.
Njoftimi i së mërkurës vjen dy ditë pasi gjenerali Donovan, kreu i Komandës Jugore të SHBA-së, vizitoi presidentin ekuadorian Daniel Noboa dhe ministrat e tij të mbrojtjes më 2 mars në kryeqytetin Quito.
Që nga shpërthimi i pandemisë COVID-19 në vitin 2020, Ekuadori ka parë një rritje të vrasjeve dhe krimeve të tjera të dhunshme, ndërsa rrjetet kriminale po depërtojnë në vend.
Më parë, Ekuadori kishte disa nga shkallët më të ulëta të krimit të dhunshëm në rajon, duke i dhënë vendit reputacionin e një “ishulli të paqes” në Amerikën Latine.
Por ekspertët thonë se ky kërcim mund t’u mvishet disa faktorëve, duke përfshirë papunësinë e lartë të të rinjve gjatë pandemisë, instabilitetin ekonomik dhe dëshirën për të shfrytëzuar lokacionin strategjik të Ekuadorit në bregdetin e Paqësorit.
Noboa, një lider i krahut të djathtë që është në detyrë që nga viti 2023, bëri fushatë për rizgjedhje vitin e kaluar me premtimin se do të frenonte rritjen e krimit. Ai është lidhur ngushtë me qasjen “mano dura” ose “dora e hekurt” ndaj zbatimit të ligjit.
Edhe Trump i ka inkurajuar liderët e Amerikës Latine të jenë më agresivë në trajtimin e rrjeteve kriminale, dhe si Noboa ashtu edhe Trump kanë kërcënuar Kolumbinë, të udhëhequr nga lideri i krahut të majtë Gustavo Petro.
Më 1 mars, për shembull, Noboa planifikon të rrisë tarifat për importet kolumbiane në 50 për qind si ndëshkim për dështimin e supozuar në goditjen e trafikimit të kokainës.
Noboa shpall “fazën e re”
Të mërkurën, gjenerali Donovan përgëzoi ushtrinë ekuadoriane për “përkushtimin e tyre të palëkundur” në luftën kundër narkoterroristëve në vendin e tyre.
“Së bashku, po ndërmarrim veprime vendimtare për t’u përballur me narkoterroristët që kanë shkaktuar për një kohë të gjatë terror, dhunë dhe korrupsion te qytetarët,” tha ai në deklaratë.
Presidenti Noboa, i cili ka pritur zyrtarë të lartë të SHBA-së si Kristi Noem disa herë gjatë vitit të kaluar, mirëpriti gjithashtu bashkëpunimin e shtuar.
“Po fillojmë një fazë të re në luftën kundër trafikimit të drogës dhe minierave ilegale,” shkroi Noboa në rrjetet sociale më 2 mars.
“Siguria e ekuadorianëve është prioriteti ynë dhe ne do të luftojmë për paqe në çdo cep të vendit. Për të arritur këtë paqe, duhet të veprojmë me vendosmëri kundër kriminelëve.”
Megjithatë, kritikët iu përgjigjën njoftimit të së mërkurës me skeptizëm dhe alarm për rritjen e operacioneve ushtarake të SHBA-së jashtë vendit.
Brian Finucane, një këshilltar i lartë në “International Crisis Group”, shkroi se SHBA-ja ende nuk ka sqaruar rolin e saj ekzakt dhe objektivat e këtyre operacioneve.
“Mendimi im është se disa në administratë kanë pasur dëshirë të madhe t’i dërgojnë çizmet ushtarake të SHBA-së në terren diku kundër ‘narkoterroristëve’,” tha Finucane.
“Ekuadori ishte shumë më i përshtatshëm se, ta zëmë, Meksika.” ./lajmishqip.net
Burimi i lajmit: Al Jazeera